İntihar Etme Eğilimi ve Psikolojisi
15 Mayıs 2024

İntihar Etme Eğilimi ve Psikolojisi

İntihar, toplumsal olarak önemli bir sorun olarak kabul edilmektedir. İnsanın aslında anlam veremediği, bunu anormal olarak değerlendirdiği kendi canına kıyma eylemi olan intiharın tanımını yapmak oldukça güçtür. Bazı yazılarda bu kavram öz kıyım veya öze kıyım olarak kullanılmaktadır. İntihar ile ilgilenen kişiler bunu kendi bakış açısıyla tanımlamaya çalışmıştır. Aslında intiharın tanımını yapabilmek için, önce insanın ele alınması gerekir. İntihar için yapılan tanımlar genellikle toplumda farklı eleştirilere konu olmuştur. Bu tanımlar arasında intiharın isteyerek kendini öldürmek tanımı genelde kabul görmektedir. Ancak sigara içen, alkol kullanan, uyuşturucu bağımlısı kişilerde bu tanımla birlikte intihar etmektedir. Bu yüzden bu tanımın biraz eksik kaldığı söylenebilir. Başka bir tanıma göre intihar daima egoizmin ürünüdür. Ancak bu tanımda bazı eleştirilere maruz kalmıştır. Diğer bir tanıma göre intihar kişinin yakın olan ve kaçınılmaz olan ya da öyle zannedilen acıyı ortadan kaldırmak için hayatına son vermesidir. Ancak intihar ne yalnızca egoizmin ürünü ne de yaklaşan bir acıdan kurtulmayı sağlayan bir davranış şeklidir. Bunun nedeni ölümün kendi korku veren ve acı çektiren bir olgudur. Bu yüzden intiharı doğal yollarla olmayan bir ölüm olarak tanımlayabiliriz. Bu durumda kaza, cinayet, savaş gibi olgularda gerçekleşen ölümlerde bu tabirin içinde yer alır. İntihar psikoloji alanındaki uzmanlar tarafından aklı başında olan kişinin, toplumsal değerlerin desteklediği ya da karşısında olduğu eylemle dolaylı veya doğrudan olarak kendi yaşamına kendi isteğiyle son vermesi olarak tanımlanmaktadır. İntiharın belli bir yaşla sınırlandırılması yapılamaz. Yaşamın her döneminde intihar eğilimi olabilir. Günümüzde çağdaş toplumlarda artış gösteren intihar olgusu, belirli ortak özelikler taşımaktadır.

Hangi eylemler intihar olarak ele alınabilir?
  • Bireyin akli dengesinin yerinde olması gerekmektedir. Bu faktör ele alındığında akli dengesizlik, bunama, kaza gibi olaylarla kişilerin kendisini öldürmesi intihar olarak değerlendirilemez.
  • Birey direkt ya da dolaylı bir şekilde ölümü istemelidir. Bu isteğin kişisel menfaatler doğrultusunda ya da ahlaki değerler sonucunda olması söz konusu olabileceğinden, öncelikle toplum kuralları dikkate alınmalıdır.
  • İntihar etmek için tercih edilen yöntem doğrudan ve ani şekilde olabileceği gibi, uzun zamanda ve dolaylı olarak gerçekleşebilir.
İntiharın neden olur?

Doğada bulunan her canlıda içgüdüsel olarak yaşamını devam ettirme isteği vardır. Bu içgüdüsel olan istek insanlarda daha yoğundur. İnsanlar yaşamlarına yönelik güçlüklerle savaşırken, bazı kişiler kendi yaşamlarına son verebilir. İntihar sebebi olarak tek bir etken kullanılamaz. Bu nedenler için değişik faktörler ele alınmalıdır. Bu eylemin özelliklerini ve oluşumunu açıklayabilmek için, toplumun öğeleri analiz edilmelidir.
  • Coğrafi nedenler: bu nedenler intiharın sebeplerini toplumun ve kişinin dışında aramaktadır. Bu nedenler arasında ayın ve güneşin kozmik etkisi, kuzey ve batı bölgelerde intiharın daha fazla olması ve iklimsel özellikler değerlendirilmiştir.
  • Biyolojik nedenler: Kişinin biyolojik yapısının intihar üzerinde etkili olduğu, beden yapısı, kalıtım ya da kimyasal değişimlerin etken olduğu savunulmuştur. Yapılan araştırmalar aşırı şişman olan ve aşırı zayıf olan insanların normal kişilerden daha fazla intihara meyilli olduğunu ortaya koymuştur. Bu durumlar kişiyi olumsuz duygulara sürüklemekte ve intiharı düşündürtmektedir. Ayrıca intiharda kalıtımın etkisi olmadığı belirlenmiştir. Bu sonuca ikizlerin incelenmesiyle varılmıştır. Kadınların adet dönemlerinde gergin ve sıkıntılı olması, intihar oranını arttırmaktadır.
  • Psikolojik nedenler: Psikiyatristler ve psikologlar tarafından ele alınan intihar eylemi sadece kişi bazında incelenmiş, toplumsal koşullar değerlendirilmemiştir. Bu alanda intihar uzun bir süre akıl hastalığı olarak değerlendirilmiştir. Ruhsal bozukluk yaşayan kişiler, intihara daha meyilli olur. Ancak akıl hastalığı ve intiharın arasında bir bağ bulunmamaktadır. Akıl hastalarının bilinçsiz şekilde kendilerini öldürmesi intihar olarak değerlendirilmemelidir. Psikolojik olarak intihar nedenleri arasında çöküntü ve melankoli nöbetler, kronik ve sürekli çöküntü halleri, yapıdan kaynaklanan aşırı heyecanlı olma halleri sayılmıştır.
  • Sosyolojik nedenler: İntihar için en önemli etken toplumsal faktörlerdir. Bunun nedeni toplumsal yapının insanı denetim altına almasından kaynaklanır. İntihar insanın doğasına aykırı olsa da elverişsiz toplumsal koşulların olması da insana karşıdır. Bu koşullar karşısında herkes aynı mukavemeti gösteremez.
Başlıca intihar yöntemleri nelerdir?

Kendisini öldüren kişiler, akla bile gelmeyecek farklı yöntemler kullanabilir. Fakat bazı intihar yöntemleri artık klasik bir hale gelmiştir. Uygulanan her yöntem ölümcül sonuçlar doğurmayabilir. Bu uygulamalarda kişiler bazen pasif durumda kalmakta, bazen ise aktif rol oynamaktadır. Bu yöntemler arasında sıkça kullanılanlar ise;
  • Kendini asmak
  • Kendini boğmak
  • Kendini yüksekten atmak
  • Kendini suya atmak
  • Zararlı ilaçları ve maddeleri içmek
İntihar ederken belirlenen yöntemin seçilmesinde kültür önemli bir rol oynamaktadır. İntihar girişiminde insanlar arası faktörler rol oynarken, gerçek intihar girişiminde insan içi faktörler etken olur. Tercih edilen yöntemin aktif olması, insanın ölümü ne kadar istediğiyle alakalıdır. Kadın ve erkekte yaşın ilerlemesi ölümcül sebeplerin tercih edilmesini kolaylaştırmaktadır. Genç yaşlarda tercih edilen yöntemler ölümcül olmayanlar arasındadır. Erkekler tarafından kadınlara nazaran daha aktif ve ölümcül yöntemler tercih edilmektedir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Ruhsal Astroloji

Ruhsal Astroloji

Editörün Seçtiği

Sinir Krizi Belirtileri

Sinir Krizi Belirtileri

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Ruhsal Travma Belirtileri ve Tedavisi

Ruhsal Travma Belirtileri ve Tedavisi

Sosyal Fobi Tedavisi Sosyal Fobi Nasıl Tedavi Edilir

Sosyal Fobi Tedavisi Sosyal Fobi Nasıl Tedavi Edilir

Anksiyete Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

Anksiyete Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

Nevrasteni Sinirde Zayıflık ya da Bitkinlik Durumu

Nevrasteni Sinirde Zayıflık ya da Bitkinlik Durumu

Kişilik Bölünmesi Belirtileri ve Tedavisi

Kişilik Bölünmesi Belirtileri ve Tedavisi

Güncel

Dehb Belirtileri ve Tedavisi

Dehb Belirtileri ve Tedavisi

Güncel

Panik Atak Türleri

Panik Atak Türleri

Güvensizlik Başkasına Güven Duymama Hali

Güvensizlik Başkasına Güven Duymama Hali

Stres Anında Vücuttaki Değişiklikler

Stres Anında Vücuttaki Değişiklikler

Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Etnometodolojinin Özellikleri

Etnometodolojinin Özellikleri

Saplantı Belirtileri ve Tedavisi

Saplantı Belirtileri ve Tedavisi

Hormon Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

Hormon Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

Ruhsal Gelişim Belirtileri ve Tedavisi

Ruhsal Gelişim Belirtileri ve Tedavisi

Paranoya Belirtileri

Paranoya Belirtileri

Parkinson Belirtileri ve Tedavisi

Parkinson Belirtileri ve Tedavisi

Eşcinsellik Hastalığı

Eşcinsellik Hastalığı

Klostrofobi Belirtileri ve Tedavisi

Klostrofobi Belirtileri ve Tedavisi

Kararsızlık Duygu Türleri ve Özellikleri

Kararsızlık Duygu Türleri ve Özellikleri

Ruhsal Güçleri Geliştirme Teknikleri Nelerdir?

Ruhsal Güçleri Geliştirme Teknikleri Nelerdir?

Megalomani Büyüklük Kuruntusu Hastalığı

Megalomani Büyüklük Kuruntusu Hastalığı

Beck Depresyon Ölçeği

Beck Depresyon Ölçeği

Asosyal Kişilik Özellikleri

Asosyal Kişilik Özellikleri

Şizoid Kişilik Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

Şizoid Kişilik Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

Distimi Belirtileri ve Tedavisi

Distimi Belirtileri ve Tedavisi

Bağımlı Kişilik Bozuklukları

Bağımlı Kişilik Bozuklukları

Psikolojik

Psikolojik

Gerilim Oluşturan Nedenler

Gerilim Oluşturan Nedenler

Empati Kurmak Nedir?

Empati Kurmak Nedir?

Kaygı Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

Kaygı Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi

Majör Depresyon Belirtileri

Majör Depresyon Belirtileri

BunaltI Bunaltının Sebepleri ve Özellikleri

BunaltI Bunaltının Sebepleri ve Özellikleri

Psikolog Nedir? Psikologların Mesleki Görevleri

Psikolog Nedir? Psikologların Mesleki Görevleri

Obsesif Ne Demek

Obsesif Ne Demek