Konversiyon tedavisi nedir ve nasıl uygulanır?

Konversiyon tedavisi, bireylerin cinsel yönelimini veya toplumsal cinsiyet kimliğini değiştirmeyi, bastırmayı veya "tedavi etmeyi" amaçlayan, bilimsel dayanağı olmayan ve etik dışı uygulamalar bütünüdür. Genellikle eşcinsellik, biseksüellik veya translık gibi doğal insan çeşitliliğinin parçalarını bir "hastalık" veya "sapma" olarak kabul eden yanlış inançlara dayanır. Bu uygulamalar:

• Psikolojik, fiziksel ve duygusal zararlara yol açabilir.
• Depresyon, kaygı, travma sonrası stres bozukluğu ve intihar riskini artırabilir.
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Amerikan Psikiyatri Birliği ve Birleşmiş Milletler gibi kuruluşlar tarafından kınanmıştır.

Tarihsel ve güncel bağlamda, konversiyon tedavisi çeşitli yöntemlerle uygulanmıştır. Bu yöntemler bilimsel olarak geçersizdir ve insan hakları ihlali olarak değerlendirilir. Başlıca uygulama biçimleri şunlardır:

• Psikolojik Müdahaleler: Bireylere, cinsel yönelimlerinin veya kimliklerinin "yanlış" olduğu dayatılır. Terapi seanslarında utanç veya suçluluk duyguları tetiklenerek değişim hedeflenir. Örneğin, heteroseksüel davranışları teşvik etmek veya eşcinsel düşünceleri "düzeltmek" için bilişsel-davranışçı tekniklerin kötüye kullanımı yaygındır.
• Fiziksel ve Farmakolojik Yöntemler: Geçmişte elektroşok tedavisi, hormon enjeksiyonları veya mide bulantısına neden olan ilaçlar kullanılarak "istenmeyen" cinsel dürtüler cezalandırılmıştır. Günümüzde bu yöntemler daha az yaygın olsa da, bazı bölgelerde uygulandığı bildirilmektedir.
• Dini ve Manevi Uygulamalar: Dua, ayin veya "şeytan çıkarma" gibi ritüellerle bireylerin "kurtarılmaya" çalışılmasıdır. Bazı dini gruplar, cinsel yönelimi bir "günah" olarak görerek bu tür programlar düzenler.
• Zorlayıcı Davranış Değişiklikleri: Bireylere, belirli aktivitelerden (örneğin, aynı cinsiyetten kişilerle etkileşim) kaçınmaları emredilir veya zorla evlilik gibi uygulamalara yönlendirilirler.

Konversiyon Tedavisinin Etkileri ve Yasal Durum

Konversiyon tedavisi, mağdurlar üzerinde kalıcı psikolojik travmalara neden olabilir. Araştırmalar, bu uygulamalara maruz kalan bireylerde intihar girişimleri ve madde bağımlılığı oranlarının arttığını göstermektedir. Birçok ülke, konversiyon tedavisini yasaklamış veya kısıtlamıştır. Örneğin:

• Almanya, Kanada ve Brezilya gibi ülkelerde çocuklar ve gençler üzerinde uygulanması yasaktır.
• Türkiye'de ise resmi bir yasak bulunmamakla birlikte, psikolog ve psikiyatrist meslek örgütleri bu uygulamaları etik dışı ilan etmiştir.

Sonuç olarak, konversiyon tedavisi insan onuruna aykırı, zararlı bir uygulamadır. Modern tıp, cinsel yönelim ve toplumsal cinsiyet kimliğinin bir hastalık olmadığını kabul eder; destekleyici ve onaylayıcı terapi yaklaşımları önerilir. Eğer bu konuda yardıma ihtiyaç duyuyorsanız, güvenilir ruh sağlığı uzmanlarına veya LGBTİ+ destek gruplarına başvurmanız önemlidir.